Μόλις πριν ένα μήνα, στις 15 Απριλίου, ημέρα Τρίτη, ένα φρικιαστικό συμβάν συγκλόνισε την περιοχή των διοδίων Πολυμύλου στην Κοζάνη. Ένα φορτηγό με ουκρανικές πινακίδες, κινούμενο με υψηλή ταχύτητα και εν μέσω πυκνής ομίχλης, συγκρούστηκε βίαια με δύο ΙΧ οχήματα και διέλυσε το κουβούκλιο των διοδίων. Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, κυριολεκτικά μέσα στις φλόγες, και τρεις ακόμη τραυματίστηκαν.

Η έντονη ομίχλη περιόριζε σημαντικά την ορατότητα, όμως το βαρύ όχημα φαίνεται πως δεν μείωσε ταχύτητα. Η σφοδρότητα της σύγκρουσης παρέσυρε τα πάντα στο πέρασμά της, οδηγώντας στο θάνατο τους επιβαίνοντες του δεύτερου αυτοκινήτου που δεν πρόλαβαν να βγουν.

Σύμφωνα με αναφορές, υπήρχαν ήδη προβλήματα στη λειτουργία της λωρίδας e-pass, η μπάρα δεν άνοιγε, προκαλώντας σύγχυση και επισφαλείς μανούβρες. Οι οδηγοί αναγκάζονταν να κάνουν όπισθεν για να αλλάξουν λωρίδα, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο.

Είναι ανατριχιαστικό το ότι βρισκόμαστε στο 2025, σε ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και οι βασικές υποδομές μοιάζουν ανεπαρκείς και επικίνδυνες. Οι ευθύνες για ένα τέτοιο περιστατικό δεν μπορούν να αποδοθούν αποκλειστικά σε έναν οδηγό, αλλά θα πρέπει να ληφθούν υπόψιν πολλοί παράγοντες.

Ο οδηγός οφείλει να δείχνει τη δέουσα προσοχή, αλλά η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει την πρόληψη μέσα από ελέγχους, συστήματα επιτήρησης, και επαρκή σήμανση, ιδίως σε περιοχές όπου τα καιρικά φαινόμενα, όπως η ομίχλη, είναι συχνά.

Η εταιρεία που διαχειρίζεται τον αυτοκινητόδρομο φέρει επίσης βαρύ μερίδιο ευθύνης. Πώς επιτρέπεται να λειτουργούν διόδια με ελαττωματικά μηχανήματα; Γιατί δεν υπάρχει προειδοποιητική σήμανση; Η επικινδυνότητα του συγκεκριμένου σημείου είναι γνωστή εδώ και χρόνια.

Ακόμα πιο σοβαρή όμως είναι η πολιτική διάσταση. Η ανάθεση της διαχείρισης εθνικών οδών σε ιδιωτικές εταιρείες, με πρώτη προτεραιότητα το κέρδος, υποβαθμίζει την ασφάλεια του Πολίτη. Τα έργα, χρηματοδοτούμενα εν μέρει από το Δημόσιο και την Ευρωπαϊκή Ένωση, καταλήγουν στα χέρια ιδιωτών που επιδιώκουν μακροχρόνια κερδοφορία χωρίς ουσιαστική επένδυση σε υποδομές ασφαλείας.

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε., εταιρεία που ανέλαβε τη διαχείριση του δρόμου για 35 χρόνια, αποκομίζει τεράστια έσοδα από διόδια, τα οποία συνεχώς αυξάνονται, ενώ η Πολιτεία έχασε πιθανές απολαβές δισεκατομμυρίων για ένα συμβόλαιο περιορισμένου οικονομικού ανταλλάγματος.

Η τραγική ειρωνεία είναι ότι, όταν ένας απλός πολίτης υποπέσει σε παράβαση, το κράτος δεν διστάζει να του επιβάλει αυστηρές κυρώσεις. Αντιθέτως, όταν πρόκειται για μεγάλες επιχειρήσεις με ισχυρές διασυνδέσεις, οι ευθύνες σβήνονται στη σιωπή.

Στον πολίτη αναλογούν τέλη κυκλοφορίας και διόδια. Μια διπλή οικονομική επιβάρυνση, για δρόμους που δεν εγγυώνται καν την ασφάλειά του. Η ευθύνη για την τωρινή κατάσταση βαραίνει όλους όσοι κυβέρνησαν και συναίνεσαν σε αυτή την πολιτική εκχώρησης δημόσιων αγαθών.

Η αδιαφορία του κρατικού μηχανισμού για την ανθρώπινη ζωή είναι εξοργιστική. Δύο άνθρωποι κάηκαν ζωντανοί και δεν υπήρξε ούτε μία επίσημη τοποθέτηση από κυβερνητικό εκπρόσωπο. Ίσως, στα δικά τους μάτια, η απώλεια να μην άξιζε καν σχολιασμό.

Η λύση είναι ξεκάθαρη: η Πολιτεία πρέπει να επέλθει στα χέρια των Πολιτών. Όχι ως θεωρητικό σχήμα, αλλά ως πραγματική πολιτική πράξη. Με διακυβέρνηση που να έχει ως κέντρο της τον άνθρωπο και όχι την κερδοσκοπία.

Η Ελλήνων Συνέλευσις προτείνει ένα μοντέλο διακυβέρνησης που εξαλείφει τη διαπλοκή, κατοχυρώνει την αξιοκρατία και επαναφέρει το κράτος ως υπεύθυνο εγγυητή της δημόσιας ασφάλειας. Τα διόδια, υπό αυτό το πρίσμα, καταργούνται πλήρως – καθώς παραβιάζουν την ελευθερία μετακίνησης.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να σταματήσει η εκμετάλλευση των υποδομών. Είναι να αποκτήσει ο πολίτης τον έλεγχο, τη φωνή και το δικαίωμα να ζει με ασφάλεια και αξιοπρέπεια στη χώρα του.

Χ.Β.