Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε πως το Ισραήλ εξαπέλυσε «μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές επιχειρήσεις στην ιστορία του» εναντίον του Ιράν, καταστρέφοντας, όπως υποστήριξε, σημαντικό μέρος του βαλλιστικού οπλοστασίου της Τεχεράνης. Παράλληλα, απηύθυνε κάλεσμα στον ιρανικό λαό να στραφεί ενάντια στο «καταπιεστικό και εγκληματικό καθεστώς» του.

Η εικόνα ισχυρού και αποφασιστικού ηγέτη που επιχειρεί να προβάλει διεθνώς, συγκρούεται με την εσωτερική πραγματικότητα στο Ισραήλ. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πάνω από 70% των πολιτών ζητούν την παραίτησή του, θεωρώντας τις πολιτικές του επικίνδυνες για την ασφάλεια της χώρας. Η απόπειρά του να περιορίσει τις εξουσίες της Δικαιοσύνης μέσω της λεγόμενης «δικαστικής μεταρρύθμισης» κατέρρευσε στο Ανώτατο Δικαστήριο, ενώ η κοινωνία απάντησε με παρατεταμένες διαδηλώσεις που παρέλυσαν τη χώρα επί μήνες.

Μέσα σε αυτό το κλίμα κοινωνικής αναταραχής, η εξαγωγή της έντασης στο εξωτερικό μοιάζει με κίνηση πανικού. Το να τροφοδοτείς μια διεθνή σύγκρουση, με ανυπολόγιστο ανθρώπινο και γεωπολιτικό κόστος, ενώ στο εσωτερικό η κοινωνία βρίσκεται στα όριά της, δεν είναι πράξη ηγεσίας αλλά ένδειξη πολιτικής αδυναμίας και αποπροσανατολισμού.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε ένα πρόσωπο. Ζούμε μια παγκόσμια συνθήκη, όπου κυβερνήσεις επιλέγουν στρατηγικές επιθετικότητας που μεταφράζονται σε πολέμους και αιματοχυσίες, αγνοώντας τις πραγματικές ανάγκες των ίδιων των λαών. Ούτε οι Ισραηλινοί ούτε οι Ιρανοί πολίτες έχουν προσωπικές διαφορές μεταξύ τους· ωστόσο, οδηγούνται σε αμοιβαία εξόντωση μέσα σε ένα παιχνίδι ισχύος, ελέγχου και συμφερόντων.

Η ίδια η φύση αυτών των καθεστώτων βασίζεται σε στρεβλές διαδικασίες εξουσιοδότησης: είτε μέσα από εκλογές αμφισβητούμενης νομιμότητας, είτε μέσω θεοκρατικών ή αυταρχικών δομών. Το αποτέλεσμα είναι μια χαώδης ανισορροπία μεταξύ πολιτείας και πολίτη, όπου η πολιτική δεν υπηρετεί αλλά υποδουλώνει.

Η διέξοδος μπορεί να υπάρξει μόνο αν ανακτηθεί η ουσία της πολιτικής: η επιστροφή της εξουσίας στον πολίτη. Η αληθινή πολιτεία χτίζεται πάνω στην ισοπολιτεία, στην ισότητα δικαιωμάτων, στην αμοιβαιότητα της σχέσης κράτους-πολίτη και στην απαγόρευση κάθε μορφής επιβολής από τον ισχυρό προς τον αδύναμο.

Όταν μια χώρα, λόγω στρατιωτικής ή οικονομικής υπεροχής, επιλέγει να καταπνίξει μια άλλη, τότε χάνει το αξιακό της υπόβαθρο και μετατρέπεται σε δύναμη αποσταθεροποίησης. Η πραγματική ισχύς δεν μετριέται στην καταστολή, αλλά στον σεβασμό προς τους πιο αδύναμους. Η βία γεννά μόνο μίσος και φαύλους κύκλους εκδίκησης, οδηγώντας τις κοινωνίες σε μόνιμη εχθρότητα. Αντί για αφθονία, σπέρνεται φθόνος. Αντί για ειρήνη, διαιωνίζεται η σύγκρουση.

Αν οι άνθρωποι δεν αναλάβουν οι ίδιοι τον έλεγχο των ζωών τους, τότε το κενό καταλαμβάνεται πάντα από μηχανισμούς φόβου και βίας. Η πολιτική παύει να είναι μέσο δημιουργίας και μετατρέπεται σε εργαλείο καταπίεσης. Όταν ο πολίτης παύει να είναι δημιουργός, γίνεται απλώς διαχειριζόμενος. Και όταν οι κοινωνίες σιωπούν, γίνονται άθελά τους συνένοχες στη δική τους υποδούλωση.

Χ.Β.